media.dorusrijkers.nl

's Gravenzande - Grafmonument ramp ss Berlin (1907)

[ Terug naar het bovenliggende album ]

Op 21 februari 1907 strandde de mailboot ss Berlin van de veerdienst Harwich - Hoek van Holland op de Noorderpier te Hoek van Holland.
Van de 91 passagiers en de 52 bemanningsleden konden slechts 15 mensen gered worden.
Hoek van Holland is tegenwoordig een onderdeel van de Gemeente Rotterdam. In 1907 was het een deel van de gemeente 's Gravenzande.
Op 25 en 27 februari 1907 werd een aantal slachtoffers, waaronder veel leden van een duits operagezelschap, op de Algemene Begraafplaats in 's Gravenzande (tegenwoordig: Begraafplaats Beukenhage) in een gemeenschappelijk graf bijgezet, in aanwezigheid van tal van autoriteiten en een zeer groot aantal belangstellenden.

In 1932, 25 jaar na de ramp, vond op de begraafplaats een herdenking plaats. In aanwezigheid van o.a. ZKH Prins Hendrik, de duitse gezant en burgemeester Brunt werd een herdenkingsmonument onthuld voor de overwegend duitse slachtoffers.
Op het grafmonument van Beiers granietbeton is de duitse adelaar afgebeeld met daaronder de tekst 'Lebet weiter in Gott'.
Bij het monument zijn door nabestaanden enige individuele grafstenen geplaatst.

In 2007, 100 jaar na de ramp, werd een herdenkingsplechtigheid gehouden. Na het uitwerpen van een krans te water op de plek van de ramp in Hoek van Holland werden de omgekomenen in 's Gravenzande herdacht. 's Avonds was er een symposium in het Maritiem Museum in Rotterdam. Op diverse plaatsen in de huidige Gemeente Westland (waarin 's Gravenzande is opgenomen) werd een postertentoonstelling georganiseerd door het Historisch Archief Westland.
Het Maritiem Museum Rotterdam organiseerde een tentoonstelling over deze scheepsramp.

bronnen :
- De Schipbreuk van de "Berlin". 21 februari 1907. (Volledig verhaal van de scheepsramp aan den Hoek van Holland); Pisuisse, J. Louis; Van Holkema & Warendorf, Amsterdam; 1907
  [Heruitgave 1997 door: Reddingsmuseum Jan Lels, Hoek van Holland n.a.v. een tentoonstelling over het vergaan van de "Berlin", 90 jaar na dato];
- Hart tegen hard (De ondergang van de 'Berlin'); Maaskant, Barend; C. de Boer jr., Bussum; 1972
[bewerking van de oorspronkelijke tekst uit het boek 'De koperen helm' (1956)];
- Scheepsramp S.S. Berlin 21 februari 1907 (Materiaal van de tentoonstelling bij de 100-jarige herdenking); Historisch Archief Westland, 's Gravenzande; februari 2007.

- De ramp met het ss Berlin, 21-23 Februari 1907;
- Honderd jaar geleden verging het ss. Berlin;
- Uitzending 'Andere tijden' d.d. 01.03.2007

"Bezoek Prins Hendrik der Nederlanden in 1909"	"Het gemeenschappelijke graf"	"Detail van het grafmonument voor Alfred Zschocher"
"Detail van het grafmonument voor Louis Gysin"

[ Hoofdpagina ] - [ Disclaimer ]